Moderne kunst of nep?

mondriaan

Het verschil is flinterdun, als er al een verschil is. Bij abstracte moderne kunst heb ik vaak het gevoel dat het beroemd is omdat het van een beroemd iemand komt. Niet zozeer vanwege het geleverde product. Soms blijkt er een wollig verhaal bij te horen waarin veel meer zit dan de maker ooit in het kunstwerk legde.

Mooi wel
Ik ben zeker geen kunstkenner, maar weet wel wat ik mooi vind en wat niet. Of soms ben ik gewoon onder de indruk hoe knap iets is gemaakt. De details in een schilderij, of de kleuren, of de grootsheid. Bij sommige klassieke reuzenschilderijen wordt je dan overweldigd door de gedachte aan het immense werk. En dat met middelen van 4 eeuwen geleden. De nachtwacht is zo’n voorbeeld, of in het Prado in Madrid hangen er vele. Ik ben vast ouderwets als ik zeg dat ik vind dat kunst iets voor moet stellen. En toch is dat ook niet het hele verhaal.

Bijvoorbeeld de laat-Middeleeuwse kunst, telkens weer geïnspireerd door dezelfde bijbelverhalen. Dat stelt wat voor, is herkenbaar en kundig gemaakt en interessant vanwege de historische betekenis. Het toont aan hoe oppermachtig de kerk in het dagelijks leven was. Maar de schilderijen worden al gauw saai. Alweer Jezus met een oplichtend aureool. En vaak met wat nette bescheiden wonden.

Stel je voor, Salvador Dali
Nee, er is meer nodig in kunst om me te boeien. En ‘iets’ voorstellen wil ook niet zeggen dat het iets bestaands of iets precies gelijkends moet zijn. Dat mag wel, soms is een fruitmand met een dode patrijs van de jacht ernaast gewoon mooi. Maar Salvador Dali heeft ook heel mooie dingen gemaakt zonder dat altijd precies duidelijk is wat het precies voorstelt, of wat hij bedoelde. Soms raakt het je gewoon.

Bepaalde abstracte kunst, bijvoorbeeld abstracte vormen die tesamen iets herkenbaars suggereren kan ik soms ook waarderen. Het kan verrassende effecten oproepen. Maar van ‘echte’ moderne abstracte kunst ben ik meestal niet onder de indruk. Een streep op de vloer kan dan wel origineel zijn, maar dat doet me niets. En ook niet als erbij verteld wordt dat hij precies gericht is op New York, of op Mekka of op Nunspeet, mijn beleving verandert niet.

Kinderspel
Op de bovenste verdieping van het Rijksmuseum zag ik een klein schilderijtje met zwarte lijntjes hangen en ik dacht ‘2e klas kleuterschool’. Maar het bordje ernaast zei ‘Karel Appel’. ‘Geen kunst’ vond ik het, zowel letterlijk als figuurlijk. Bij het zien van de beroemde en kostbare ‘compositie met rood, geel en blauw’ van Mondriaan hoop ik altijd dat hij het met een verfroller heeft gedaan. Dat scheelt een hoop tijd en wordt nog mooier ook. Wel knap binnen de lintjes trouwens!

Dit is vloeken in de intellectuele elitaire kunstkringenkerk vrees ik, cultuurbarbarij. Daarbij beroept men zich dan op een zichzelf toegeëigende morele superioriteit, zorgvuldig in stand gehouden binnen de kunstelite; het groepsgevoel. Zij hoeven niets anders te doen dan zich hoofdschuddend afwenden van zulke onwetendheid, en een blik van verstandhouding naar de mede-verlichten natuurlijk. Mijlenver verheven boven het gewone volk dat deze kunstvibraties volledig lijkt te missen. De uitverkoren elite voedt elkaar, en als eenmaal een gezaghebbende het werk geprezen heeft durft niemand meer iets anders te zeggen. Je bevestigt elkaar omdat dat goed voelt en de groepsband versterkt.

De kunstwereld draait door
Kijk eens hoe dat in zijn werk ging afgelopen week bij DWDD waar werken van Rothko getoond werden. En besproken door een elite-panel met zwemmer Pieter van den Hoogenband als gast. Bij het eerste werk zag ik een grijs vlak dat me deed denken aan de pas gepleisterde muur in onze gerenoveerde keuken. Maar dat vond het elite-panel niet. Moderne abstracte kunst kan duidelijk niet zonder uitleg: ‘Je ziet eigenlijk een soort sombere kleuren die toch oplichten’. En voordat de diepere betekenis hiervan helemaal doordrong ging het verder met

‘ik vind dat het heel lumineus is, het trilt en het zweeft en het vibreert..’

Ja daar had ik even niet van terug, dat had ik volkomen gemist moest ik toegeven. Bij het tweede werk leek het even leuk te worden toen twee deskundigen met elkaar in de clinch dreigden te gaan. Maar de melding ‘we proberen altijd de gevoelens of de intenties van de kunstenaar te lezen’ loste dat op.

Arme Pieter, hoe kun je in dit kunst-elite gezelschap gewoon zeggen dat je het zelf op de kleuterschool ook al zo kon. Op de vraag van Mathijs stamelde hij dus maar dat hij het mooi vond. Nou ja ‘de eerste twee vond hij mooier dan deze’, maar ‘deze vond hij toch ook heel erg mooi’ haastte hij zich nog om te zeggen. De sympathie prijs ging naar Nico Dijkshoorn die zei dat het rode schilderij hem aan de tomatensoep van zijn moeder deed denken, die deed daar suiker in…

‘Loskomen van de figuratie’
Maar toen legde Margriet Schavemaker van het Stedelijk Museum Amsterdam het derde doek dan ook nog even uit. ‘De kleuren zijn veel feller’, begon ze. Oef, gelukkig maar. Dat had ik dan toch wel gezien, een sprankje hoop. ‘Hij zoekt naar nieuwe abstractie, loskomen van de figuratie en naar die abstractie toe’. Tja, dat was dan weer lastiger, maar toch ging het er bij mij in als koek. Maar misschien kwam dat omdat zij het zei, en daarbij duidelijk in beeld was, moet ik wel toegeven. Jammer dat er doorgeschakeld moest worden naar het schilderij.. Hier het DWDD fragment.

Zo’n elite-bespreking heeft wel iets van een wijnproeverij die ik eens op TV zag. Niet zo een als hier in Belgie regelmatig gehouden wordt, want daar is niets elitairs aan. Gewone mensen die wijn lekker vinden lopen met streeplijsten bloedserieus te proeven en te bedenken welke ze zullen kopen.  Volkomen oprechte lekkerbekkerij, niets meer en niets minder. Maar op TV waren het top-wijnproevers en de ‘toetsen van vanille..’ en ‘lichte hint van nootmuskaat..’ waren niet van de lucht bij het proeven van vaak dure wijnen. Maar vervolgens viel het stevig door de mand in een blindproeverij waar heel beroemde en dure wijnen er heel beroerd uitkwamen, terwijl vermeende mindere goden soms  hoge toppen scheerden.

Een blindproeverij voor de kunst
Een blindproeverij voor abstracte moderne kunst, dat zou interessant zijn. Ik hecht nogal belang aan feiten. Controle in plaats van geloven, meten is weten. Over smaak valt dan wel niet te twisten zegt men, maar wat je wel kunt doen is testen of men onderscheid maakt tussen top-abstracte-kunst en kleuter-werkstukken. Een kunstenaar maakt een compositie, een kleuter maakt ‘iets’ zal de kunst-elite misschien zeggen. Maar dat is een mening en ik wil het meten. Een tijdje geleden vond ik zo’n test op internet: ‘zie jij het verschil tussen kunst en het kliederwerk van een kleuter’! Dit is de kans om aan waarheidsvinding te doen, dus meedoen! en laat je score weten in de reacties!

Rothko

Advertenties

Tags: , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

The Risk-Monger

Let's examine hard decisions!

TV Olen

U hoeft dit niet te lezen.

eunmask

WE REVEAL WHAT THE EU AND THE MEDIA TRY TO CONCEAL

JunkScience.com

All the junk that’s fit to debunk.

NOT A LOT OF PEOPLE KNOW THAT

“We do not believe any group of men adequate enough or wise enough to operate without scrutiny or without criticism. We know that the only way to avoid error is to detect it, that the only way to detect it is to be free to inquire. We know that in secrecy error undetected will flourish and subvert”. - J Robert Oppenheimer.

straffe madammen

maakt vrouwen zichtbaar in de media, op congrespodia en in bedrijven

Climate of Sophistry

Climate science is sophistry...i.e., BS.

%d bloggers liken dit: